– Lâu lắm mới được ăn cơm nhà mẹ nấu.

Mẹ tôi cười cười, chỉ sang Thu.

– Thu nấu đấy.

– À… vậy thì là lần đầu được ăn cơm nhà Thu nấu vậy. Không tệ nhé.

Bố tôi nhấp nốt ngụm rượu trong chén cũng buông đũa, tôi ăn vội quên cả chén rượu bó rót. Với tay cầm chén rượu, tôi cụng vào cái ly không của bố tôi, rồi uống ực một ngum to hết chén rượu, mùi rượu ngâm đinh lăng thơm mát lan tỏa khắp khoang miệng.

Thu cũng ăn xong, thu dọn bát vào cái mâm và bê ra bể rửa, mẹ tôi cầm nồi cơm đi theo sau. Bố tôi lấy bộ ấm chén pha một ấm chè mới, sau đó lôi ra bộ điếu bát, tôi tự nhiên lại thèm. Kéo bộ điếu về mình, với tay lấy cái lông thông cái lõ điếu, sau đó cắm ống để thổi sạch cái lõ và thử rít một hơi kiểm tra nước, tiếng cái điếu rít lên ròn rã. Bố tôi đẩy cái lọ thuốc bằng gỗ chạm hình lão ngư về phía tôi, vê một điếu cho vào lõ, lấy cái đóm gỗ bật lửa châm, sau đó để vào cái lõ bập bập mấy hơi cho thuốc bén lửa, tôi nén hơi rít một hơi, mùi thuốc lào đậm đà xộc lên mũi làm tôi lâng lâng sau đó cảm giác lâng lâng càng lúc càng mạnh khi tôi bụm miệng nén khói lại và sau đó phì ra cả miệng và mũi. Tôi say, cả người như bồng bềnh lắc lư làm tôi phải bám chặt tay vào cạnh bàn để giữ người khỏi đổ xuống. Lâu lắm rồi tôi mới lại say, cái nước điếu bố tôi chẳng bao giờ đổ hết nước đi, làm cái vị thuốc càng đậm. Một lúc lâu tôi mới trở lại bình thường, cầm chén nước bố tôi vừa rót uống một hơi. Đã thật, về nhà đã thật.

Bố tôi cũng nhồi một bi, tiếng rít ngắn vang lên bố tôi dùng lại phà ra một ngụm khói, sau đó mới lại rít thêm một hơi dài nữa. Tôi quên không ngắt hơi, làm một hơi luôn nên bị say. Khoan khoái thở ra hết khói thuốc, nhấp một ngụm trà, bố tôi mới thong thả nói.

– Chiều con ra xưởng xem thế nào, bố thấy chị Nguyệt bảo ngoài đó đang loạn.

– Vâng, lát nữa con ra.

Thu và mẹ tôi vừa quay lại, uống chén nước mà bố tôi vừa rót.

– Chiều em có ra xưởng gỗ với anh không?

Tôi hỏi Thu, sợ cô ở nhà buồn.

– Chiều em đi hái vải với bác, anh cứ đi đi.

– Cháu muốn đi với nó thì cứ đi đi, bác đi hái một mình cũng được.

– Không, cháu đi với bác cơ.

– Ừ, vậy được. Ở nhà đi hái vải với bác.

Bắt đầu đến mùa vải, trên đường đi tôi đã thấy những quả vải đã chuyển màu đỏ rực lúc lỉu trên cây, chắc vườn vải của mẹ tôi chín sớm. Mẹ tôi có cái vườn ông bà ngoại cho ở cuối làng, mẹ tôi trồng mấy cây ăn quả na, bưởi, vải, nhãn ngoài đó. Cái vườn trước nhà chỉ có mỗi cây hồng xiêm, sai quả nhưng chưa chín và chủ yếu là rau. Hồi bé, tôi vẫn nhớ thỉnh thoảng bố tôi hay bắt được mấy con rốc đến ăn hồng xiêm, sau đó đem ướp nghệ nướng lên thơm phức, ăn vừa mềm vừa ngọt, còn ngon hơn cả thịt chuột đồng.

Cái xưởng gỗ của anh tôi nằm ở đầu làng có bảy tám thợ đang cắm cúi làm việc, bụi gỗ dính đầy trên tóc, mặt mũi quần áo, chẳng có ai đeo khẩu trang và đồ bảo hộ. Tôi chỉ quen vài người trong số đó và thằng Thực, em họ tôi. Gọi là em nhưng nó hơn tôi năm tuổi, nó là con của dì ruột tôi.

May mà có nó giúp tôi mới hiểu hết cuốn sổ anh tôi ghi chép, lộn xộn chẳng có tí quy củ nào, có nhiều chỗ anh tôi viết còn chẳng luận ra nổi.

Hết buổi chiều, đại khái tôi cũng hiểu rõ, nói chung là kiểu manh mún. Thợ thì trả lương công nhật, có việc thì gọi đến, hết việc thì nghỉ. Anh tôi tự tìm khách hàng, nói chung cũng đủ dạng, có gia công cho các cửa hàng, có nhận đặt lẻ, có nhận làm hàng cho các xưởng khác cũng may là mấy năm nay kinh tế chung phát triển nên xưởng vẫn duy trì được hoạt động được. Kiểm tra lại những thông tin tôi phân loại từ cuốn sổ của anh tôi trên máy tính, tôi đi đến kiểm tra các sản phẩm đang làm, toàn hàng phổ thông làm đại trà, gỗ thì lai tạp, chẳng mấy giá trị coi như lấy công làm lãi, tôi đoán vậy vì anh tôi cũng chẳng có ghi chép thu nhập của xưởng. Tự nhiên tôi lại có chút thất vọng, tôi đã hiểu tại sao bố tôi lại mặc kệ anh tôi, làm những cái này đúng là sỉ nhục cho tay nghề của bố tôi.

Dặn thặng Thực mấy câu, chủ yếu là bảo nó mua một ít khẩu trang và đồ bảo hộ, cái bụi gỗ mịn từ đủ mọi loại gỗ mà chui vào phổi thì dù có là phổi thép cũng chẳng chịu được. Tôi quen với việc an toàn lao động, chẳng chịu được khi thấy điều kiện làm việc như thế này. Mai tôi sẽ sắp xếp lại.

Lúc tôi về đến nhà, bố tôi đang ngồi ở tấm chiếu trải ngoài hiên uống chè, mẹ tôi và Thu đang lựa vải những quả vải đầu mùa đỏ hồng, vải mẹ tôi trồng không phải loại to như bán ngoài thị trường, quả bé hơn nhưng ngọt. Mẹ tôi bảo giống này giờ rất hiếm trồng vì năng suất không cao mà quả thì bé, nhưng nó mới là giống vải tiến vua ngày xưa, cùi dày, hạt lép, ngọt và thơm.